Skuteczna nauka

Książki po angielsku dla początkujących: co czytać na A1, A2 i B1

QuickSpeak Resources7 min czytania

Prawie każdy, kto uczy się angielskiego, ma na półce książkę po angielsku z zakładką na czternastej stronie. Zwykle to „Harry Potter” albo kryminał kupiony na lotnisku. Plan był dobry: czytać w oryginale. Książka była zła, a dokładniej: za trudna o dwa poziomy.

Książki po angielsku dla początkujących istnieją i jest ich bardzo dużo, tylko nie leżą na półce z bestsellerami. Nazywają się graded readers, czyli książki uproszczone do nauki, i są pisane na konkretny poziom: z ograniczoną liczbą słów, kontrolowaną gramatyką i słowniczkiem na końcu.

Niżej masz konkrety: jak te serie są zbudowane, jak sprawdzić, który poziom jest Twój, czym różnią się książki uproszczone od dwujęzycznych i co zrobić, zanim wydasz pierwsze pieniądze. Jeśli chcesz najpierw spróbować za darmo, zacznij od naszych czytanek po angielsku dla początkujących.

Spis treści

Dlaczego zwykła książka po angielsku jest za trudna na start 📕
Graded readers: książki uproszczone na konkretny poziom 📚
Jak dobrać poziom książki do swojego angielskiego 🎯
Książki uproszczone czy dwujęzyczne z tłumaczeniem? 🔀
Od czego zacząć, zanim kupisz pierwszą książkę 🚀
Książki po angielsku w szkole i na lekcjach 🏫
Książki po angielsku dla początkujących: najczęstsze pytania ❓
Kluczowe wnioski
Źródła

Dlaczego zwykła książka po angielsku jest za trudna na start 📕

Powieść dla dorosłych pisana jest dla ludzi, którzy znają język od urodzenia. Autor nie liczy się z tym, ile słów zna czytelnik, używa rzadkich wyrazów, idiomów i długich zdań. Na poziomie A2 oznacza to kilka nieznanych słów w każdym zdaniu.

W takim tekście przestajesz czytać, a zaczynasz tłumaczyć. Po stronie masz dwadzieścia podkreśleń i żadnej przyjemności, a po rozdziale odkładasz książkę. To nie jest kwestia silnej woli. Czytanie uczy wtedy, gdy rozumiesz zdecydowaną większość tekstu bez słownika i możesz iść dalej.

Dobra książka do nauki to taka, w której rozumiesz prawie wszystko. Nieznane słowo ma być wyjątkiem, a nie regułą.

Graded readers: książki uproszczone na konkretny poziom 📚

Graded readers to książki napisane albo zaadaptowane specjalnie dla osób uczących się angielskiego. Część to uproszczone wersje znanych powieści, część to historie pisane od zera, część to literatura faktu. Język jest ściśle kontrolowany: gramatyka i dozwolone słownictwo odpowiadają poziomowi czytelnika, a nieliczne nowe słowa są wyjaśnione w słowniczku na końcu.¹

Każda seria ma własne poziomy i podaje, ile różnych słów podstawowych (po angielsku headwords) może się pojawić w książce na danym poziomie. To najważniejsza liczba na okładce. Im mniej słów podstawowych, tym łatwiejszy tekst.

Penguin Readers: osiem poziomów od Pre-A1 do B2

Seria Penguin Readers ma osiem poziomów, od Startera do poziomu 7.¹ Tak wygląda to w liczbach podanych przez wydawcę:

Poziom serii	Poziom CEFR	Słowa podstawowe	Długość historii
Starter	Pre-A1	350	400 do 600 słów
Level 1	A1	550	1000 do 1600 słów
Level 2	A1+	700	3000 do 5000 słów
Level 3	A2	1000	7000 do 10 000 słów
Level 4	A2+	1200	11 000 do 14 000 słów
Level 5	B1	1600	15 000 do 18 000 słów
Level 6	B1+	2000	18 000 do 22 000 słów
Level 7	B2	2500	22 000 do 26 000 słów

Zwróć uwagę na skok między poziomem 1 a 2: historia robi się trzy razy dłuższa. To moment, w którym z „czytanki” przechodzisz do czegoś, co naprawdę jest małą książką.

Oxford Bookworms: siedem poziomów

Seria Oxford Bookworms Library ma siedem poziomów, od Startera do Stage 6. Starter opiera się na 250 słowach podstawowych i ma średnio około 1400 słów, a Stage 6 na 2500 słowach podstawowych i ma średnio około 30 000 słów.² Pośrednie poziomy to 400, 700 i 1000 słów podstawowych na Stage 1, 2 i 3.²

Są też inne serie, między innymi Pearson English Readers, Macmillan Readers i Cambridge English Readers. Zasada jest wszędzie ta sama, różnią się nazwy poziomów i progi. Dlatego przy zakupie patrz na liczbę słów podstawowych albo na oznaczenie CEFR, a nie na sam numer poziomu: „Level 3” w jednej serii to nie to samo co „Stage 3” w drugiej.

Jak dobrać poziom książki do swojego angielskiego 🎯

Najprostszy test trwa minutę. Otwórz książkę na dowolnej stronie w środku i przeczytaj ją. Policz słowa, których nie znasz i których nie umiesz odgadnąć z kontekstu. Progi w tabeli to praktyczna reguła, a nie norma, ale dobrze się sprawdza.

Nieznane słowa na stronie	Co to znaczy	Co zrobić
0 do 2	książka jest łatwa	dobra do szybkiego czytania dla przyjemności
3 do 5	poziom w sam raz	bierz, będziesz się uczyć i nie zmęczysz się
6 do 10	książka jest trudna	da się, ale powoli; lepiej poziom niżej
więcej niż 10	za trudna	odłóż na później, wrócisz za kilka miesięcy

Druga zasada: lepiej zacząć od poziomu za łatwego niż za trudnego. Książka przeczytana do końca w tydzień daje więcej niż ambitna książka porzucona po trzech rozdziałach. Jeśli nie wiesz, na jakim jesteś poziomie, sprawdź to w darmowym teście poziomującym: czytanie jest w nim oceniane osobno.

Książki uproszczone czy dwujęzyczne z tłumaczeniem? 🔀

Na polskim rynku są dwa typy książek do nauki. Różnią się bardziej, niż widać po okładce, i służą do czegoś innego.

Typ książki	Jak wygląda	Dla kogo	Na co uważać
Uproszczona (graded reader)	cały tekst po angielsku, słowniczek na końcu, często ćwiczenia i nagranie	od A1, gdy chcesz czytać płynnie	trzeba dobrze dobrać poziom
Dwujęzyczna	tekst angielski i polski obok siebie albo na przemian	gdy chcesz czytać oryginał wcześniej, niż pozwala poziom	łatwo czytać tylko polską stronę
Z tłumaczeniem słów na marginesie	oryginał albo adaptacja, trudniejsze słowa wyjaśnione obok	od B1, jako most do zwykłych książek	wyjaśnienia rozpraszają, jeśli jest ich za dużo
Zwykła powieść w oryginale	pełny tekst bez pomocy	od mocnego B1 i B2	wybierz historię, którą już znasz

Jeśli Twoim celem jest płynne czytanie, lepsza będzie książka uproszczona. W dwujęzycznej oko samo ucieka na polską stronę i po chwili czytasz po polsku z angielskim obok.

Od czego zacząć, zanim kupisz pierwszą książkę 🚀

Książka to od kilku do kilkudziesięciu tysięcy słów. Zanim się na to porwiesz, sprawdź, czy czytanie po angielsku w ogóle Ci służy, na czymś krótszym.

Tydzień krótkich tekstów. Jedna czytanka dziennie na swoim poziomie. Darmowe teksty po angielsku do czytania mają od 100 do 260 słów, tłumaczenie i pytania.
Potem najkrótsza książka z serii. Starter albo poziom 1, nawet jeśli wydaje się za łatwy. Chodzi o to, żeby pierwszy raz w życiu doczytać angielską książkę do końca.
Jedna historia, którą znasz. Adaptacja filmu albo powieści, którą czytałeś po polsku. Znajomość fabuły zdejmuje połowę wysiłku.
Słuchaj i czytaj naraz. Wiele serii ma nagrania. Czytanie z dźwiękiem uczy od razu, jak słowo brzmi, a nie tylko, jak wygląda.

Książki po angielsku w szkole i na lekcjach 🏫

Graded readers powstały z myślą o nauczycielach, i to oni używają ich najczęściej. Wydawcy opisują dwa sposoby pracy. Czytanie intensywne to analiza krótkiego tekstu: słownictwo, gramatyka, zwroty. Czytanie ekstensywne to czytanie dłuższych tekstów dla przyjemności i dla treści, we własnym tempie, na poziomie, który uczeń rozumie.¹

Książki uproszczone służą temu drugiemu. Uczeń czyta dużo, spotyka te same słowa i konstrukcje wiele razy w naturalnym kontekście, a ukończenie całej książki daje mu poczucie, że naprawdę coś umie.¹ W praktyce sprawdza się szkolna albo klasowa półka z książkami na kilku poziomach, z której każdy bierze to, co rozumie, a nie to, co jest w programie.

Na krótszych formach da się to robić od zaraz i bez budżetu: jedna czytanka z pytaniami na początek lekcji zajmuje pięć minut.

Książki po angielsku dla początkujących: najczęstsze pytania ❓

Od jakiego poziomu można czytać książki po angielsku?

Książki uproszczone są dostępne już od poziomu Pre-A1 i A1. Najłatwiejsze mają kilkaset słów i opierają się na 250 do 350 słowach podstawowych. Zwykłe powieści bez uproszczeń zaczynają być przyjemne w okolicach B1 i B2.

Co to są graded readers?

To książki napisane albo zaadaptowane specjalnie dla uczących się angielskiego. Mają kontrolowane słownictwo i gramatykę dopasowane do poziomu, słowniczek trudniejszych słów, a często także ćwiczenia i nagranie.

Czy „Harry Potter” to dobra pierwsza książka po angielsku?

Dla większości początkujących nie. To pełna powieść pisana dla rodzimych użytkowników języka, z bogatym słownictwem i wymyślonymi wyrazami. Sprawdzi się na poziomie B1 i wyżej, zwłaszcza jeśli dobrze znasz ją po polsku.

Czy lepsze są książki dwujęzyczne, czy uproszczone?

Do nauki płynnego czytania lepsze są uproszczone, bo cały czas jesteś w angielskim. Dwujęzyczne przydają się, gdy chcesz czytać konkretny oryginał wcześniej, niż pozwala Twój poziom, ale łatwo w nich czytać głównie polską stronę.

Ile książek po angielsku trzeba przeczytać, żeby był efekt?

Nie ma jednej liczby. Regularność liczy się bardziej niż ilość: kilkanaście minut dziennie na tekście, który rozumiesz, daje więcej niż jedna trudna książka rocznie.

Gdzie znaleźć darmowe teksty na próbę?

Na stronach z czytankami na poziomach. U nas są darmowe teksty od A1 do B2, każdy z tłumaczeniem, pytaniami i możliwością odsłuchania.

Kluczowe wnioski

Zwykła powieść jest dla początkującego za trudna. To kwestia poziomu tekstu, nie braku wytrwałości.
Graded readers to książki pisane na konkretny poziom. Patrz na liczbę słów podstawowych albo oznaczenie CEFR, nie na numer poziomu.
Test jednej strony: 3 do 5 nieznanych słów oznacza, że poziom jest w sam raz.
Zacznij od krótkich tekstów, potem najkrótsza książka z serii, potem historia, którą już znasz.
Czytaj ze słuchaniem. Samo czytanie buduje rozumienie, do mówienia potrzebny jest jeszcze trening na głos.

Źródła

Penguin Random House (2019). Penguin Readers Handbook: poziomy serii, liczba słów podstawowych, opis graded readers i czytania ekstensywnego. penguinreaders.co.uk
Oxford University Press. Oxford Bookworms Library: poziomy serii i liczba słów podstawowych. oupjapan.co.jp